ΔΥΟ ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΗΣ ΑΝΟΙΞΗΣ

ΣΤΟ ΣΟΛΩΝΕΙΟΝ ΚΕΝΤΡΟ ΒΙΒΛΙΟΥ

[Αλήθεια, 28 Μαρτίου 2014, Πολιτισμός, σ.42] 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 

"20 ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ"

  

Στο Σολώνειον Κέντρο Βιβλίου, την πλούσια και φιλόξενη Στέγη του πνευματικού τόκου Ελλήνων και ξένων Δημιουργών, αλλά ταυτόχρονα, και Οίκον του διαλόγου και της ζύμωσης περί την Κυπριακή λογοτεχνία, παρουσιάστηκε, την Πέμπτη, 20 του Μάρτη, στις 6:30 μ.μ., το νέο βιβλίο του Νίκου Νικολάου-Χατζημιχαήλ, «20 διηγήματα». Η προσεύλευση των φίλων της Πεζογραφίας της Κύπρου και των εραστών της Ελληνικής Λογοτεχνίας ήταν αθρόα και η παρουσίαση του βιβλίου έγινε σε ατμόσφαιρα κατάνυξης και πνευματικής ευαρέσκειας.

"ΚΑΡΒΑΣ ΑΝΕΜΟΣ"

"ΚΑΡΒΑΣ ΑΝΕΜΟΣ"

Ένωσις, 29 Μαρτίου 2014, τεύχος 3, έτος 1, περίοδος Γ΄, σ.12

 Ο Νίκος Νικολάου-Χατζημιχαήλ, λογοτέ­χνης και ζωγράφος, αξίζει μιας ιδιαίτε­ρης μνείας και ως εκδότης. Τώρα η Καρ­πασία μπορεί να καυχιέται δύο εκδοτι­κούς οίκους, τις εκδόσεις Αιγαίον της Γιαλούσας και τις εκδόσεις Κάρβας Άνεμος από το Βασίλι. Οφείλω κιόλας να παρα­δεχτώ πως, αισθητικά τουλάχιστον, τα βιβλία του κυρίου Χατζημιχαήλ με συ­γκινούν περισσότερο από τα δικά μου. Στο τελευταίο του βιβλίο, 20 Διηγήματα, ο Χατζημιχαήλ μάς δίνει άλλη μίαν άψο­γη έκδοση. Δεν θα σταθώ στην αισθητική του βιβλίου, θα πω όμως λίγα λόγια για το περιεχόμενο του. Τα είκοσι μικρά διη­γήματα είναι μικρές μαχαιριές στα βάθη της μνήμης μας. 0 Νίκος Νικολάου-Χα­τζημιχαήλ, με το καρπασίτικο «τσιακκούιν» του, σκαλίζει τις πέτρες της ψυχής μας, ανατρέποντας όλες τις οπτικές μας αυταπάτες. Όποιον δρόμο και αν πάρει, αλλού θα μας βγάλει. Ταξίδι στο άγνω­στο τα διηγήματα του, μόνο που θα έπρε­πε να ξέρουμε πού μας παίρνει ο Κάρβας Άνεμος. Στην Καρπασία φυσά αυτός ο άνεμος, τα αγαπησιάρικα βιβλία μάς κρα­τούν συντροφιά στις δύσκολες νύχτες της προσφυγιάς.[Β.Φ]

ΝΟΣΤΟΥ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗΣ

[Χαραυγή, 25 Μαρτίου 2014, σελ.27]

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ 

"20 ΔΙΗΓΗΜΑΤΑ"

  

Στο Σολώνειον Κέντρο Βιβλίου, την πλούσια και φιλόξενη Στέγη του πνευματικού τόκου Ελλήνων και ξένων Δημιουργών, αλλά ταυτόχρονα, και Οίκον του διαλόγου και της ζύμωσης περί την Κυπριακή λογοτεχνία, παρουσιάστηκε, την Πέμπτη, 20 του Μάρτη, στις 6:30 μ.μ., το νέο βιβλίο του Νίκου Νικολάου-Χατζημιχαήλ, «20 διηγήματα». Η προσεύλευση των φίλων της Πεζογραφίας της Κύπρου και των εραστών της Ελληνικής Λογοτεχνίας ήταν αθρόα και η παρουσίαση του βιβλίου έγινε σε ατμόσφαιρα κατάνυξης και πνευματικής ευαρέσκειας.

Το βιβλίο παρουσίασεν ο φιλόλογος και συγγραφέας κ. Ζήνων Ζαννέτος, η κριτική διεοσδυτικότητα του οποίου και η καλλιέπεια του Λόγου του, γνωστή και από τις κριτικές του μελέτες και δημοσιεύσεις εντυπωσίασε ιδιαίτερα τους ακροατές. Ο κ. Ζαννέτος τόνισε με έμφαση, την απλότητα και τη λιτότητα του Λόγου του συγγραφέα Νίκου Νικολάου-Χατζημιχαήλ, την ποιότητα και το ήθος της κοινοτικής βιοτής των προσώπων των διηγημάτων του, γεννήματα άλλα βιωματικά και άλλα βιοτικά του Νόστου και της Μνήμης του συγγραφέα από τον ανεπανάληπτον Καρπασεώτη βίο, που γαληνός και αγαθοβίοτος λάμπρυνε, πριν από την εισβολή, την Ανατολική παρειά της Ελληνικής Κύπρου, την Γαία του Κάρβα, την πεφιλημένη Καρπασία. Η Μνήμη και ο νόστος οδηγεί τη γραφή του Νίκου Νικολάου-Χατζημιχαήλ να αποστάζει μια γαληνή τραγικότητα, όπως γαληνός ήταν και ο διάλογος της ζωής της προπτωτικής Καρπασίας.

Η δημοσιογράφος κα Όλγα Πιερίδου διάβασε με υποδειγματική εκφραστικήν ανάγνωση το εμβληματικό διήγημα της συλλογής «Η πόλη όλη», το οποίον αναφέρεται στην Αμμόχωστο των ημερών της εισβολής - βομβαρδισμοί, λεηλασίες κτλ – και της εγκατάλειψης της πόλης από τους κατοίκους της, μέσα από την αθώα έκπληξη και τον πόνο του παπαγάλου του Κήπου των Προπυλαίων του Ελληνικού Γυμνασίου της Αμμοχώστου.

Ο συγγραφέας των διηγημάτων Νίκος Νικολάου-Χατζημιχαήλ αφιέρωσε την όλη εκδήλωση στη μνήμη των ακριβών του φίλων που αποδήμησαν, Θεοδόση Νικολάου, Φοίβου Σταυρίδη και Νίκης Μαραγκού, τους οποίους ωσεί παρόντες, μνημόνευσεν αγαπητικά και με θλιβήν εγκάρδια. 

Η δημοσιογράφος Όλγα Πιερίδου διαβάζει το διήγημα

"Η ΠΟΛΗ ΟΛΗ"

ΕΔΩ

▼

Η ΠΟΛΗ ΟΛΗ

ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΠΟΥ ΟΝΕΙΡΕΥΤΗΚΑΝ ΤΑ ΠΟΥΛΙΑ

Οι ιστορίες που ονειρεύτηκαν τα πουλιά

της 

ΠΟΛΥΣ ΧΑΤΖΗΜΑΝΩΛΑΚΗ

[Αυγή, 18/3/2014, Γράμματα & Τέχνες, Ημερολόγια Αναγνώσεων, σ.30]

Διαβάζω τον «Πραματευτή από την Σιδώνα» του Γιώργου Σεφέρη. Μια φευγαλέα εικόνα κλέβει την παράσταση: μια καρδερίνα, πίσω από τα φυλλώματα, γαντζωμένη στο κλαδί. Η «Τουρκοπούλα». Το κορφολογά και «σειέται η περιπλοκάδα». Σκηνή κοσμογονικών διαστάσεων, σε μια αυλή της Λευκωσίας. Μια νέα ισορροπία της ποιητικής που σηματοδοτεί το κρυμμένο πουλί. Αναφαίνεται ο αρραβώνας της ποίησης του Σεφέρη με την Κύπρο - τα πουλιά. Ο ποιητάρης θα ενσαρκωθεί στο αηδόνι - σε όλα τα αηδόνια που «δεν σ’ αφήνουνε να κοιμηθείς», στην «κυπριακή» του αίσθηση του κόσμου. Μια νοσταλγική κατάβαση στον Άδη. Αυτό αποτελούσε για τον Σεφέρη η Κύπρος. Ό,τι δεν άντεχε να βιώσει, την επίσκεψη στο σπίτι του, στα Βουρλά της Μικράς Ασίας, το επεχείρησε εσωτερικά στην Κύπρο. Το αποτύπωμα της εμπειρίας του καταγράφεται στον Στ’ τόμο των Ημερολογίων και στο Ημερολόγιο Καταστρώματος Γ’. 

Σκέψεις με αφορμή τα 20 διηγήματα του Νίκου Νικολάου-Χατζημιχαήλ (εκδόσεις Κάρβας). Κάρβας είναι ο άνεμος που φυσά από τη χερσόνησο της Καρπασίας προς τη θάλασσα. Εμβληματικό το κόσμημα του εξωφύλλου, «ο Άνεμος που φυσά» του Φώτη Κόντογλου. Ο Νίκος Νικολάου-Χατζημιχαήλ γεννήθηκε στο Βασίλι της Κύπρου. Η συλλογή διηγημάτων του Η κόρη του δραγουμάνου (εκδ. Μεταίχμιο 2003) πήρε το κρατικό βραβείο διηγήματος. Εξέδωσε την ποιητική συλλογή Διθαλάσσου (Κάρβας 2012), που μεταμορφώνει σε ποίηση τις εικόνες της απώλειας του τόπου, της παιδικής ηλικίας, της χαμένης πατρίδας Αμμοχώστου. Μια ποίηση που από τα σκοτεινά φυλλώματα των δέντρων τα πουλιά, οι σπίνοι, τα σγαρτίλια ξεκινάνε τις «ιστορίες που ονειρεύτηκαν». Αυθεντικό και βαθύ αίσθημα που διηθείται και περνά το κέλυφος της αδιαφορίας του μέσου Νεοέλληνα για το Κυπριακό. Μια αδιαφορία που ίσως οφείλεται στο ότι η εισβολή συνέβη μαζί με τη Μεταπολίτευση, τότε που το εδώ κοινό αίσθημα ήταν η ευφορία. Ποιος είχε διάθεση να σκοτιστεί με τη δυστυχία των άλλων;

Τα πουλιά της ποίησης, τα πουλιά της Κύπρου, φτερουγίζουν πάλι στις σελίδες του νέου του βιβλίου. Πρόκειται για είκοσι διηγήματα, ιστορίες που ονειρεύτηκαν τα πουλιά, που του αφηγήθηκαν παππούδες, γέροντες της πολυφιλήτου πατρίδας του, ιστορίες που έζησε ο ίδιος. Κατάβαση στον Άδη, κελάηδισμα, ωδή στη χαμένη πατρίδα, την παιδική ηλικία. Τον τόπο και τον χρόνο της. Διαβάζουμε για τη σπαρακτική αφήγηση του παπαγάλου «που δεν πεθαίνει ποτέ» στο ερημωμένο Γυμνάσιο της Αμμοχώστου την ημέρα της εισβολής . Παραληρεί μόνος φράσεις από τον Όμηρο που απάγγελλαν κοντά στο κλουβί του οι νεαροί μαθητές . Η καρδερίνα που επέστρεψε, τα πουλιά που κλαίνε όταν τα σκοτώνουν στις ξόβεργες. Εικόνες, τεκμήρια μιας άλλης ζωής, αφηγήσεις πειρατών, ιστορίες σαν τα κουκούτσια της ελιάς που λειαίνει κατά τη διάρκεια της αιχμαλωσίας από τους Τούρκους ο πατέρας του, τεκμήριο θυσίας, ύπαρξης έντιμης, αγάπης για την ελευθερία… 

Η γραφή, ένα κόσμημα λιτότητας. Μια θερμότης αυθόρμητη. Δεν ολισθαίνει στην εύκολη συγκίνηση με τόσο γνήσια πρώτη ύλη. Σκηνές ιερού θάμβους, παιδικής σκληρότητας, μαγείας, φαντασμάτων. Η Τουρκάλα γητεύτρα που αφαιρεί τον φόβο, ο γητευτής των μυρμηγκιών, δαίμονες τη νύχτα στο κοιμητήριο. Συγκινήσεις σπάνιες. Μια μέθεξη σε άγιες εποχές. Η Αγία Ρόδη -Χατζηροδού- η ποιητάρισσα, που αντί να επαιτεί σκάρωνε στιχάκια κατά παραγγελίαν και τα πουλούσε για μια δεκάρα σε όποιον τα είχε ανάγκη. Μετά θάνατον βρέθηκε ένας θησαυρός με χιλιάδες δεκάρες στο σπιτάκι της, που μάζευε όλα τα χρόνια και δεν χρησιμοποιούσε. 

Θησαυρός, αληθινό χρυσάφι το βιβλίο των αφηγήσεων του Νίκου Νικολάου-Χατζημιχαήλ. Φάρμακον για την εξορία του παρόντος.

Info:

Νίκος Νικολάου-Χατζημιχαήλ, «20 Διηγήματα», Εκδ. Κάρβας, σελ. 144, τιμή: 10 ευρώ, Κεντρική διάθεση: Βιβλιοπωλείο Κοράλλι. Πατησίων και Πολυτεχνείου 1, τηλ. 210 52 000 77

ΠΡΩΙΝΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ

ΑΝΘΗ ΑΜΥΓΔΑΛΙΑΣ

ΑΝΟΙΞΗ ΚΑΙ ΠΑΛΙ

2014 ΕΤΟΣ ΚΩΣΤΑ ΜΟΝΤΗ

Με την ευκαιρία της ανακήρυξης του 2014 ως

Έτος Μνήμης Κώστα Μόντη

 μια ακόμα μικρή συμβολή

 για την οφειλόμενη 

μνήμη και τιμή

 στον Ποιητή   

Την περασμένη εβδομάδα επισκέφθηκα για πρώτη φορά την Ένωση Συντακτών Κύπρου για μια εκδήλωση παρουσίασης βιβλίου. Προχωρούσα αργά στον στενό διάδρομο και παρατηρούσα τα διάφορα εκθέματα στις προθήκες. Στην προθήκη με τα εκθέματα για τον μεγάλο μας ποιητή Κώστα Μόντη σταμάτησα. Μια φωτογραφία του διπλώματος που του είχε απονείμει η Ένωση Συντακτών Κύπρου, είκοσι χρόνια πριν, με την ευκαιρία της ανακήρυξής του σε επίτιμο μέλος της ήταν εκεί με πήγε δυο δεκαετίες στο παρελθόν, και μου θύμισε κάτι που είχα ξεχάσει: ένιωσα μεγάλη συγκίνηση γιατί εγώ είχα την τιμή να φιλοτεχνήσω το δίπλωμα που ήταν μπροστά μου. 

ΠΕΡΙΠΑΤΟΣ ΣΤΗ ΛΑΡΝΑΚΑ

Νίκος Νικολάου -Χατζημιχαήλ

Περίπατος στη Λάρνακα

 με τον Θεοδόση Νικολάου και τον Γιώργο Π. Σαββίδη 

Πολλές φορές, στις 10 ή 11 Μαρτίου οι δυο φίλοι συνεόρταζαν τα γενέθλιά τους. 

Ο Θεοδόσης Νικολάου και ο Γιώργος Π. Σαββίδης συνδέθηκαν με πολύ στενή φιλία που κράτησε. Σαν δύο δέντρα που οι ρίζες τους απλώνονταν ολοένα και πιο βαθιά στο χώμα κάτω από έναν απειλητικό ουρανό. Ο Θεοδόσης, διωγμένος από την αγαπημένη του Αμμόχωστο με το Σπίτι του κυριολεκτικά διαλυμένο και ο Γιώργος πρόωρα καταβεβλημένος με εύθραυστη υγεία και με συνειδητή προσπάθεια περιφρούρησης του ιδιωτικού του χώρου και της ατομικής του ανεξαρτησίας όπως έγραψε ο Μιχ.Πιερής[2].  

Τάσου  Στεφανίδη, Ουρανός, από
την έκθεση στη Λάρνακα το 1983

Θεωρώ τον εαυτό μου πολύ τυχερό που τους γνώρισα, σε μια εποχή που βημάτιζα κι εγώ χωρίς ρυθμό, μετά την καταστροφή, προσπαθώντας να θέσω στόχους στη ζωή μου. Νιώθω την υποχρέωση να καταθέσω ένα δύο στιγμιότυπα, από κάποιες συναντήσεις μας, με την οπτική γωνία μιας «κάμερας» στη γωνιά που καταγράφει αθέατη ή όπως τα σκίτσα που ο ζωγράφος με σκούρο χρώμα τονίζει τις γραμμές των μορφών στον καμβά πριν αρχίσει να ζωγραφίζει τις λεπτομέρειες. Και βέβαια, οι λεπτομέρειες είναι δουλειά για τους επαΐοντες που θα αναδείξουν σε όλο της το βάθος τη σχέση των δύο πνευματικών ανθρώπων.

  

Τους είδα για πρώτη φορά μαζί στις 16 Σεπτεμβρίου του 1981. Κάθονταν σ’ ένα τραπεζάκι στον κήπο του «Ηράκλη», του περίφημου τότε εστιατορίου της Λάρνακας, μαζί με άλλους αγαπητούς φίλους, τον Φοίβο Σταυρίδη και τη γυναίκα του Μιράντα. Λίγος κόσμος, δύο τρία τραπεζάκια όμως, η βραδιά θαυμάσια και ο κύριος Σαββίδης φαινόταν πολύ χαρούμενος που απολάμβανε όχι μόνο τους «ειδικούς» μεζέδες του «Ηράκλη» αλλά και τη συντροφιά των εκλεκτών φίλων και έδιναν την εντύπωση ότι γνωριζόντουσαν από πολύ παλιά. Πρέπει να ήταν η πρώτη συνάντηση του Γιώργου Σαββίδη με τους φίλους του στη Λάρνακα. Βέβαια, είχαν γνωριστεί νωρίτερα.

Θ. Νικολάου και Γ.Π Σαββίδης

Είχα πρόσκληση από τον Φοίβο για τη βραδιά εκείνη, για να γνωρίσω τον Καθηγητή Σαββίδη, μα κάτι μου είχε τύχει και έτσι πέρασα βιαστικά για λίγα λεπτά, μόνο για να τους χαιρετήσω. Συναντηθήκαμε όμως, πιο αργά το ίδιο βράδυ στη βιβλιοθήκη του Φοίβου και ήμουν κυριολεκτικά μαγεμένος. Συνήθως η παρουσία μου εκεί ήταν διακριτική προσπαθώντας να μην προσθέτω «βάρος». Αρκούσε που άκουγα τον λόγο καταξιωμένων ανθρώπων του πνεύματος.

Ήταν η εποχή του «Κύκλου». Προετοιμαζόταν η έκδοση του επόμενου τεύχους που ολοκλήρωνε τον πρώτο τόμο και σχεδιάζονταν τα επόμενα τεύχη. Πώς λοιπόν, να μην είναι μαγεμένος κανένας, όταν βρίσκεται στη βιβλιοθήκη του Φοίβου, με τη συντροφιά εκλεκτών φίλων όπως ο Θεοδόσης Νικολάου και ο Γιώργος Σαββίδης. Πραγματικά να κρεμόμαστε από τα χείλη τους, με τις θαυμάσιες αναγνώσεις και τις εκπληκτικές αναλύσεις τους.

Πέρασα λοιπόν, για μερικά λεπτά, από του «Ηράκλη» μόνο και μόνο για έναν χαιρετισμό. Μαζί μου είχα και μια έκδοση του μοναδικού Λάζαρου Γεωργιάδη της Λέσχης, που είχε εκδοθεί πρόσφατα και ήταν τυχαία στο αυτοκίνητο μου: Η διάλεξη του Γιώργου Σαββίδη που είχε δώσει στο Πανεπιστήμιο του Harvard για τον Οδυσσέα Ελύτη: Roes, Esa, Nus & Miroltamity. Δεν έχασα την ευκαιρία και του ζήτησα μια αφιέρωση. Δεν μου αρνήθηκε∙ γέλασε και είπε ότι τον έκανα να αισθάνεται σαν Αλίκη Βουγιουκλάκη. Διέσωσα όμως, μια σημαντική ημερομηνία: Την πρώτη συνάντηση του Σαββίδη με τους φίλους του στη Λάρνακα.

Θεοδόσης Νικολάου

Τους είδα μετά, πολλές φορές μαζί πάντα με την ίδια συντροφιά. Η φιλία τους ρίζωνε. Μαζί έκαναν τις εξορμήσεις τους στην Αγγελόκτιστη και αλλού.

Τον Μάρτιο του 1983 συναντηθήκαμε πάλι. Το σήμα δίνεται έγκαιρα από  τον εκλεκτό φίλο, τον Φοίβο και τόπος συνάντησης όπως πάντα είναι το φαρμακείο του. Σε κάποια στιγμή βρεθήκαμε να περπατούμε οι τρεις στην παραλία μπροστά από τις φοινικούδες της Λάρνακας. Ο Φοίβος δεν μπορούσε να αφήσει το φαρμακείο. Εκεί, ξέφυγα από την ομάδα και τους άφησα στον κόσμο τους. Φωτογράφιζα, τα θαλασσοπούλια και τα κύματα της θαλάσσου, αλλά φωτογράφιζα κι αυτούς. Ο Γιώργος με τον Θεοδόση είχαν πιάσει κουβέντα περιπατώντας στην παραλία και φαίνονταν ότι απολάμβαναν αυτές τις στιγμές. Κάποια στιγμή που πέρασαν από μπροστά μου, ο Γιώργος γύρισε και χαμογέλασε γεμάτος ικανοποίηση. Ήταν εχθρικός γενικά με τους ενοχλητικούς φωτογράφους, πράγμα που υποψιαζόμουν αλλά δεν το γνώριζα, και αν είχε προηγηθεί το ξέσπασμά του στους φωτογράφους κάποιο βράδυ στην Πύλη Αμμοχώστου[3] αυτές οι φωτογραφίες δεν θα υπήρχαν.

Γιώργος Π. Σαββίδης και Θεοδόσης Νικολάου στην παραλία μπροστά από τις φοινικούδες στη Λάρνακα

 Πλησιάσαμε στο Κάστρο και γυρίσαμε δεξιά σταυρώνοντας τον παραλιακό δρόμο περνώντας στην παλιά περιοχή της Λάρνακας. Αυτή τη φορά έμεινα λίγο πίσω, φωτογραφίζοντας τα ωραία μπαλκόνια στα παλιά κτήρια με τον Θεοδόση  και τον Γιώργο να τα θαυμάζουν. Συνεχίσαμε και φτάσαμε στο κτήριο που στέγαζε το «Δημητρίειο Πολιτιστικό Κέντρο Λάρνακας». Εκείνη την εποχή εξέθετε εκεί ο Τάσος Στεφανίδης[4] και το πανό με τις σχετικές λεπτομέρειες φαίνεται πολύ καθαρά σε μια φωτογραφία που τράβηξα. Η διάρκεια της έκθεσης ήταν από τις 9 Μαρτίου μέχρι τις 20 Μαρτίου. Ήταν λοιπόν και αυτή η επίσκεψη του Σαββίδη για να συνεορτάσει[5] τα γενέθλια του με τον αγαπητό του φίλο τον Θεοδόση.

Γιώργος Π. Σαββίδης μπροστά από το Δημητρίειο Πολιτιστικό Κέντρο στη Λάρνακα 

Η περιπλάνηση συνεχίστηκε ώσπου χαθήκαμε. Αυτό που θυμάμαι είναι ότι μετά από αρκετή ώρα, ξαφνικά εντοπίσαμε τον Γιώργο στην υπαίθρια λαχαναγορά της Λάρνακας με μια τσάντα πορτοκάλια και το χέρι να ξύνει το κεφάλι του προσπαθώντας να θυμηθεί τι είχε ξεχάσει. Εξαφανίστηκε πάλι και σε λίγο, εμφανίστηκε χαρούμενος με δύο τσάντες. Του άρεσε πολύ αυτή η γειτονιά και φαίνεται πως είχε έρθει προηγουμένως μόνος του, γιατί μας έδειξε ένα μαγαζί απέναντι απ’ όπου είχε αγοράσει ένα μαχαίρι, προφέροντας όσο πιο κυπριακά μπορούσε τη λέξη «τσιάκκα». Τις φωτογραφίες της μέρας αυτής τις μάζεψα σ’ ένα μικρό άλπουμ ζωγραφίζοντας μια «φοινικούδα» στο εξώφυλλο, έδωσα τον τίτλο «Περίπατος στην Λάρνακα» και του τις έστειλα αργότερα. Το αντίδωρο[6] του με χαροποίησε ιδιαίτερα γιατί στην αφιέρωση  με είχε κατατάξει ανάμεσα στους φίλους  του.

Ο Γιώργος Π. Σαββίδης σε λαϊκή αγορά της Λάρνακας 

   Μετά τη συνάντηση αυτή πήρα μετάθεση στη Λευκωσία, μου δόθηκε ωστόσο μια φορά η ευκαιρία να βρεθούμε όλοι μαζί πάλι στο σπίτι της Νίκης Μαραγκού, με τον Θεοδόση και τον Γιώργο να συνεορτάζουν πάλι. Ήταν το βράδυ που ο Γιώργος είχε δηλώσει... μοσφυλόφιλος, μετά που απόλαυσε ένα εξαίσιο γλυκό από μόσφυλα που είχε ετοιμάσει η Νίκη. Ήταν η τελευταία φορά που είδα τον Γιώργο Σαββίδη.

Μάθαινα τα νέα του Γιώργου πια από φίλους και κυρίως από τον Φοίβο. Στην παρέα της Λάρνακας είχε προστεθεί και ο γιατρός Κυριάκος Οικονομίδης. Τα τελευταία νέα βέβαια, δεν ήταν καλά.

Είχε αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση. Είχε αρχίσει η αντίστροφη μέτρηση, όχι μονάχα για τον Γιώργο.

Ο Θεοδόσης πρόλαβε να ξανακτίσει το Σπίτι του με τα υλικά που διέθετε: τα πετράδια του λόγου. Και τα δύο τελευταία χρόνια της ζωής του πρόλαβε να χαρεί, έστω για λίγο τη θαλπωρή της οικογενειακής ζωής που τόσο άδικα στερήθηκε, σμίγοντας με τη γυναίκα που τον αγάπησε στα εφηβικά της χρόνια. Δεν πρόλαβαν όμως, να βάλουν το κεφάλι μέσα στο Γαλαξία και η άλλη μέρα τους  τοποθέτησε σε χωριστούς  δρόμους.

Ελλογιμότατε γιατρέ, αγαπητέ φίλε Κυριάκο Οικονομίδη [7], όταν η ψυχή πονάει, θεραπεύεται;

   

Νίκος Νικολάου –Χατζημιχαήλ

[Από το λογοτεχνικό περιοδικό Ύλαντρον, τ. 6-7, σ.18] 

---

Σημειώσεις:

[2] Μιχάλης Πιερής, «Για την προσωπικότητα και το έργο του Γ. Π. Σαββίδη (1929-1995)», Στον τόμο Οι ποιητές του Γ.Π.Σαββίδη, Εταιρεία σπουδών Νεοελληνικού Πολιτισμού και Γενικής Παιδείας και Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού, Αθήνα 1998, σ.33.

[3] Πέμπτη 24 Μαΐου 1984, Πύλη Αμμοχώστου, Αφιέρωμα στον Γιώργο Σεφέρη, διάλεξη του Γιώργου Σαββίδη: Το τραγικό όραμα του Γιώργου Σεφέρη. Ο Σαββίδης φανερά ενοχλημένος από τα φλας των φωτογράφων που δεν έλεγαν να σταματήσουν, διέκοψε την ομιλία του και τους έδιωξε.   

[4] Ο πίνακας που δημοσιεύεται εδώ είναι από την έκθεση εκείνη.

[5] Γέννηση Γ. Π. Σαββίδη: 11 Μαρτίου 1929, γέννηση Θεοδόση Νικολάου: 10 Μαρτίου 1930

[6] Κ. Π. Καβάφη, Ανέκδοτα Σημειώματα Ποιητικής και Ηθικής, Ερμής, Νοέμβριος 1983

[7]Ο Κυριάκος Οικονομίδης είναι γιατρός στη Λάρνακα, φίλος, τον οποίο συμβουλευόταν ο Γ.Π.Σαββίδης.