20 Απρ 2026
21η ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1967... μια πικρή ανάμνηση
15 Απρ 2026
ΜΝΗΜΗ ΑΝΤΩΝΗ ΧΑΤΖΗΠΑΝΑΓΗ
ΜΝΗΜΗ
ΑΝΤΩΝΗ ΧΑΤΖΗΠΑΝΑΓΗ
Πολύ θα ήθελα να είχα όλα τα σπάνια βιβλία, που έβλεπα στο κατάστημα του Αντώνη, αλλά αυτό ήταν τότε εκτός των οικονομικών μου δυνατοτήτων. Πού και πού όμως, κάτι αποκτούσα κι εγώ, όπως το Greek Pictures του J. P. Mahaffy, τυπωμένο στο Λονδίνο από τους William Clowes & Sons το 1890, με υποδειγματική χειροποίητη δερματόδετη βιβλιοδεσία και με υπέροχες εικόνες, όπως αναγράφεται και στον υπότιτλο του βιβλίου drawn with pen and pencil. Υπήρχαν όμως και βιβλία που δεν μπορούσα να αποκτήσω, αλλά είχα τη δυνατότητα να έχω ένα ακριβές αντίγραφο, φροντισμένο από τον φίλο Αντώνη, όπως το Devia Cypria του Hogarth του 1889. Από τα παλιά βιβλία, που είχαν εκτενείς ή λιγοσέλιδες αναφορές στην Κύπρο πάλι είχα την τύχη να έχω αντίγραφα σε καλής ποιότητας χαρτί, ακόμα και από το μεγάλων διαστάσεων Cosmographie του Peter Heylyn, τυπωμένο στο Λονδίνο το 1667. Στη βιβλιοθήκη μου υπάρχει και μια δεκάδα νεότερων βιβλίων, Άγγλων συγγραφέων, σκληρόδετα με την κουβερτούρα τους. Όλα αναφέρονται στην Κύπρο, και έφτασαν στα χέρια μου με τη φροντίδα πάλι, του φίλου Αντώνη.
Δεν ήταν μόνο στα βιβλία το ενδιαφέρον μου∙ επεκτεινόταν και στους χάρτες. Πολύ χαίρομαι μια σειρά από χάρτες που παρουσιάζουν την Κύπρο ή λιμάνια της ή γκραβούρες με τοπία, τυπωμένα πάλι σε καλής ποιότητας χαρτί.
Το 2001 ο Δήμος Λάρνακας έδωσε ένα βιβλιαράκι τριάντα δύο σελίδων με τίτλο Ταχυδρομικά / Επιστολικά Δελτάρια με επεξηγηματικό κείμενο2 του Αντώνη Χατζηπαναγή και φυσικά με φωτογραφίες των ταχυδρομικών δελταρίων από τη συλλογή του. Σημαντικές φωτογραφίες από τη συλλογή του χρησιμοποιήθηκαν και για την έκδοση Η Νήσος Κύπρος, φωτογραφικό οδοιπορικό από τον 19ο στον 20ο αιώνα, των Lucie Bonato, Χάρη Γιακουμή και Kadir Kaba. Το βιβλίο αυτό βρίσκεται στη βιβλιοθήκη μου με δική του αφιέρωση: στον φίλο Νίκο, 8 Φεβρουαρίου 2008. Ήταν, νομίζω η τελευταία φορά, που συναντηθήκαμε. Ήταν μια τυχαία συνάντηση στη Λάρνακα και καθώς είχα χρόνο, με οδήγησε σε μια αποθήκη όπου φύλαγε μέρος των συλλογών του. Πήγαμε εκεί για να βρούμε ένα βιβλίο που παλαιότερα ήθελα να αποκτήσω. Μάταια όμως, γιατί και μια καρφίτσα να πετούσες δεν θα έπεφτε στο πάτωμα. Το βιβλίο που ψάχναμε ήταν μια βιογραφία του Kitchener.----------------------
----------------
8 Απρ 2026
4 Απρ 2026
ΤΡΕΙΣ ΠΑΠΑΡΟΥΝΕΣ
2 Απρ 2026
1 Απρ 2026
ΕΝΑ ΣΠΟΥΡΓΙΤΙ
28 Μαρ 2026
ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΡΙΑΔΝΗ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΥ
ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΑΡΙΑΔΝΗ ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΥ
Θα σας πω μιαν αληθινή ιστορία. Μια συγκινητική ιστορία, από τις καλές στιγμές του διαδικτύου και η οποία ήταν η αφορμή να ματαιώσω, για μια φορά ακόμα, την απόφασή μου να αποχωρήσω οριστικά από τον τρελό κόσμο του facebook.
Η ιστορία ξεκίνησε όταν μια κυρία, που ερευνούσε κάτι συγκεκριμένο, έπεσε σε μια πολύ παλιά ανάρτηση που είχα κάνει στο ιστολόγιo μου Κάρβας και στο facebook. Η ανάρτησή μου, ήταν μια ανάμνηση από το συγκλονιστικό εκείνο βράδυ της 16ης Νοεμβρίου 1973, όταν τα χουντικά τανκς έφτασαν στην Πύλη του Πολυτεχνείου. Η ανάρτησή μου της Πέμπτης, 17 Νοεμβρίου, 2011 ήταν η πιο κάτω:
ΘΥΜΑΜΑΙ: 1973... 16 Νοεμβρίου ... βράδυ... βρισκόμαστε ακριβώς στην είσοδο του Πολυτεχνείου. Γινόταν έρανος και ένας από την παρέα, έβγαλε όλα τα χρήματα που είχε μαζί του -τρία εκατοστάρικα- και τα έριξε στο κουτί. Εκείνη τη στιγμή παρατηρήσαμε μια κινητικότητα... κάτι ακούστηκε ... κάτι σαν «έρχονται»... «φτάνουν»... και αμέσως η σιδερένια καγκελόπορτα έκλεισε βιαστικά με πάταγο. Βρεθήκαμε απ΄ έξω. Κατέβαιναν τα τανκς κι εμείς σε λίγα λεπτά βρεθήκαμε να ανηφορίζουμε τη Λεωφόρο Αλεξάνδρας. Οι σειρήνες των τανκς μάς είχαν τρελάνει. Παντού πυροβολισμοί και ριπές. Ο κόσμος έτρεχε αλαφιασμένος. Τρέχαμε κι εμείς. Μια στα στενά, μια στη λεωφόρο. Φάνηκε πολύ καθαρά ότι είχαν άγριες διαθέσεις. Μας οδηγούσε το ένστικτο πια. Πριν φτάσουμε στον κινηματογράφο «Ζήνα» έπρεπε να περάσουμε απέναντι, γιατί το σπίτι μας ήταν στην οδό Σχινά. (Mέναμε σ΄ ένα διαμέρισμα της αείμνηστης Αριάδνης Χριστοπούλου, που όταν αργότερα έγινε η τούρκικη εισβολή στην Κύπρο, αντί να μας ζητά αύξηση ενοικίου, μας το χαμήλωνε). Μόλις διασταυρώσαμε τη λεωφόρο, ακούστηκε μια ριπή πολυβόλου που μας κόλλησε στο γρασίδι πίσω από το περίπτερο. Λουφάξαμε για λίγο κι ύστερα γλιστρήσαμε σιγά σιγά προς τους ευκαλύπτους και μέσα στο σκοτάδι φτάσαμε στο σπίτι μας. Ποιός κοιμάται όμως, τέτοιες ώρες. Ξημέρωνε 17 του Νιόβρη. Ύστερα μάθαμε και για τον συμφοιτητή μας, τον Ιωαννίδη. Τον είχαν γαζώσει...
Τι ήταν όμως αυτό που προκάλεσε το ενδιαφέρον της ερευνήτριας; Το έμαθα αργότερα, μια δεκαετία μετά την ανάρτηση, όταν η Δρ Εύη Μπάτρα, Πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνίδων Επιστημόνων (ΣΕΕ) –αυτή ήταν η ερευνήτρια– τη διάβασε και μου έστειλε αμέσως μήνυμα; “Σε μια σας ανάρτηση για την 17 Νοέμβρη 1973 λέτε κάτι για το διαμέρισμα της Αριάδνης Χριστοπούλου. Θέλω οποιαδήποτε πληροφορία γι' αυτήν. Υπήρξε Γενική Γραμματέας του Συνδέσμου Ελληνίδων Επιστημόνων το 1940. Τώρα είμαι Πρόεδρος του Συνδέσμου και ψάχνω πληροφορίες για παλιά μέλη του ΔΣ. Σας ευχαριστώ θερμά. Δρ Εύη Μπάτρα.
Της απάντησα αμέσως: Καλημέρα σας, Δρ Μπάτρα, Μεγάλη έκπληξη για μένα το μήνυμά σας. Ναι, γνώρισα τη δ. Αριάδνη Χριστοπούλου ως φοιτητής, γιατί νοίκιαζα το διαμέρισμα στην πολυκατοικία σε μια πάροδο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας, απέναντι από τον κινηματογράφο “Ζήνα”, στην οδό Σχοινά 6. Ήταν μια ημιυπόγεια γκαρσονιέρα, και το διπλανό δυάρι νοίκιαζαν δυο φίλοι μου. Τα διαμερίσματα ανήκαν στην δ. Χριστοπούλου ή καλύτερα σε οικογενειακή της εταιρεία, γιατί ο αδελφός της ήταν αρχιτέκτονας, είχε κτίσει την πολυκατοικία και έμεναν όλοι εκεί (σε ψηλά διαμερίσματα). Ήταν η εποχή, που όλα ήταν καινούργια στη Λεωφόρο. Την έβλεπα τακτικά και κάθε μήνα που πλήρωνα το ενοίκιο μιλούσαμε για λίγο. Δεν έκανε παρατηρήσεις για το διαμέρισμα π.χ. όχι καρφιά στους τοίχους, όχι το ένα όχι το άλλο. Μια φορά όταν επέστρεψα από την Κύπρο τής είχα δωρίσει ένα μπουκάλι κουμανταρία (γλυκό κρασί). Ήταν μια σοβαρή γυναίκα που αμέσως σε κέρδιζε με την ευγένειά της. Δεν είχε παντρευτεί. Ο αδελφός της ο αρχιτέκτονας, είχε αν θυμάμαι δυο παιδιά ένα αγόρι και ένα κορίτσι. Πολύ πιθανόν να μένει κάποιος ακόμα εκεί για να σας δώσει πληροφορίες. Έλαβε μέρος στην αντίσταση, αλλά γι’ αυτό το θέμα δεν γνωρίζω τίποτε. Πριν μερικά χρόνια είχα παρακολουθήσει ένα ντοκιμαντέρ της ΕΡΤ και, θυμάμαι πολύ καλά, η Τασσώ Καββαδία, που ήταν στην ομάδα της Χριστοπούλου μιλάει για την αντιστασιακή δράση της.
Ακολούθησε ανταλλαγή μηνυμάτων, πιο κάτω μερικά από αυτά:
-Χίλια ευχαριστώ! Μήπως θυμάστε το μικρό όνομα του αδελφού της, για να τον βρω από τα Μητρώα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος;
ΝΝ: Ένας φίλος, που έμενε στην ίδια πολυκατοικία, πιστεύει πως ο αδελφός της ήταν Πολιτικός Μηχανικός και όχι Αρχιτέκτονας. Το όνομά του Αλέξανδρος ή Αλέκος Χριστόπουλος. Εν τω μεταξύ σημειώστε την ακριβή διεύθυνση, τώρα που έχω ελέγξει την αλληλογραφία μου: Σχινά 7-9, και όχι 6 όπως είπα σε προηγούμενο μήνυμά μου. Είναι ένας μικρός δρόμος από τη λεωφόρο Αλεξάνδρας μέχρι τον λόφο του Φοινοπούλου.
-Βρήκα μερικές ακόμα πληροφορίες: Η Αριάδνη ήταν δικηγόρος, καταδικάστηκε σε ισόβια και φυλακίστηκε στις φυλακές Αβέρωφ. Βρήκα και στα αρχεία ΑΣΚΙ [Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας] μια φωτογραφία της Αριάδνης και άλλων φιλενάδων της, που οι περισσότερες ήταν μέλη του ΣΕΕ, την οποία και σας επισυνάπτω, για να δείτε την Αριάδνη στα νιάτα της (είναι η δεύτερη από δεξιά).
-Μετά από επίπονη και επίμονη έρευνα εντόπισα τα παιδιά του Αλέκου Χριστοπούλου! Είναι ο Στέλιος και η Αμαρυλλίς, Αρχιτέκτων και Νομικός αντίστοιχα, δύο λαμπροί επιστήμονες με ήθος και λατρεία για την θεία τους Αριάδνη. Έκλαιγαν στο τηλέφωνο όταν τους είπα ποιά είμαι και τί ψάχνω και είναι πρόθυμοι να με συνδράμουν στην έρευνά μου. Μου είπαν ότι ο πατέρας τους Αλέκος είχε πεθάνει νέος και ότι όλα τα αδέρφια έμεναν σε αυτή την οικογενειακή πολυκατοικία, όπου μένατε κι εσείς.
Τέλος, μετά από τέσσερα χρόνια έρευνας ήρθε το χαρμόσυνο μήνυμα:
-Βρήκα, τελικά, την Αριάδνη Χριστοπούλου και τις φίλες της! Χίλια ευχαριστώ για τη βοήθειά σας!
Η έρευνα ολοκληρώθηκε μετά που έκλεισαν τα 100 χρόνια από την ίδρυση του Συνδέσμου, έτσι η εκδήλωση με θέμα «Οι Γυναίκες του ΣΕΕ την εποχή της Κατοχής και του Εμφυλίου Πολέμου» έγινε στις 7 Δεκεμβρίου του επόμενου χρόνου 2025. Λυπούμαι που δεν μπόρεσα να παραστώ.






.jpg)






































