27 Μαρ 2020

ΜΕΡΕΣ ΕΓΚΛΩΒΙΣΜΟΥ

σχόλιο σχετικό με τα μέτρα για τον κορωνοϊό

Έβαλαν, λέει, σε καραντίνα τρία χωριά εγκλωβισμένων στην Καρπασία. Μα, αυτοί τι να φοβηθούν, που είναι ήδη 46 χρόνια στην καραντίνα. Αλλά κι εμείς οι άλλοι, που διωχτήκαμε από τα σπίτια μας, έχουμε περάσει τα χειρότερα. Όχι για μέρες αλλά για χρόνια. Αυτά να έχουν υπόψη τους όλοι αυτοί που δυσανασχετούν με τα μέτρα για τον κορωνοϊό, διαμαρτύρονται και παρανομούν, άδειασαν τα ράφια των υπεραγορών και δεν σέβονται τον συνάνθρωπό τους. 

Δεν είχαμε facebook... είχαμε μηνύματα του Ερυθρού Σταυρού:

"Ο Κυπριακός Ερυθρός Σταυρός αποστέλλει 3 κουτιά πετσέτες υγείας (μότες) εις όλας τας γυναίκας από 12-50 ετών. Η αποστολή αυτή καλύπτη τους μήνας Ιούνιον - Ιούλιον [1975]".

"Αγαπημένε μου Νίκο,
Η χαρά μου ήταν πολύ μεγάλη όταν πήρα δικό σου μήμυμα. Χθες πήραμε άλλα φυλλάδια (Νέα, άλγεβρα, θρησκευτικά κτλ) και έτσι όλη μέρα διαβάζω...
Σε φιλώ Λόλα, 4/5/1975" 


ΜΕΝΟΥΜΕ ΣΠΙΤΙ. Αυτό λένε οι επιστήμονες. ΜΕΝΟΥΜΕ ΣΠΙΤΙ.


26 Μαρ 2020

ΜΕΡΕΣ ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΥ!

ΜΕΡΕΣ ΕΓΚΛΕΙΣΜΟΥ!

Είναι το κομπολόϊ του πατέρα μου, που έφτιαξε στα μπουντρούμια του Αττίλα το '74, με 37 χάντρες από κουκούτσια ελιάς, ένα για κάθε μέρα της σκληρής δοκιμασίας του. Όμως άντεξε τα βάναυσα βασανιστήρια! Έφτιαχνε στίχους και έδινε κουράγιο στους συγκρατούμενους του. ΑΝΤΕΞΕ!

Το έχω στο γραφείο μου για να παίρνω δύναμη. Μπροστά στο δράμα του, το ΜΕΝΩ ΣΠΙΤΙ μού φαίνεται γελοίο. Και όμως υπάρχουν πολλοί, δυστυχώς, αν κρίνω από τις καταγγελίες, που δεν έχουν κατανοήσει τη σοβαρότητα της κατάστασης.
ΜΕΝΩ ΣΠΙΤΙ ΚΑΙ ΔΙΑΒΑΖΩ. Όσοι θέλουν ας διαβάσουν και το διήγημά μου για εκείνες τις μέρες, στο ιστολόγιό μου.
ΕΔΩ

21 Μαρ 2020

ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΑΣΦΟΔΕΛΟΥΣ

ΤΟΥ 
ΝΙΚΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ-ΧΑΤΖΗΜΙΧΑΗΛ
ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟΥΣ ΑΣΦΟΔΕΛΟΥΣ

Κοντά στης πόλης μου το δάσος μονάχος
Περπατώ και η καρδιά μου τρομάζει
Αόρατο τέρας βαθιά της φωλιάζει
Τη βαραίνει σαν ασήκωτος βράχος.

Μες στα δέντρα το βογγητό του αγέρα
Κοράκια μαύρα φρικτά ξεσηκώνει
Κι αυτά κατάμαυρο απλώνουν σεντόνι
Στον γαλάζιο ουρανό πέρα ως πέρα.


Της γης πια τα χρώματα ξεβαμμένα
Θρήνος ακούγεται σε όλη τη χώρα
Μόνο τ’ασφοδέλια παντού ανθοφόρα
Τροφή για σώματα στη γη θαμμένα.


Μα ξάφνου τα χρώματα γυρνούν στη φύση
Παντού αστράφτουνε ζωής ακτίνες
Ερωτικά καλούν τρελές φραγκολίνες
Κι η κάθε ύπαρξη ποθεί να ζήσει. 


ΝΝ-Χ, αδημοσίευτο ποίημα μου, για την ημέρα της Ποίησης.


[1. Οι φραγκολίνες, αυτή την εποχή βασιλεύουν στο Εθνικό Πάρκο της Αθαλάσσας, στη Λευκωσία. Από τον Φεβρουάριο έχουν ήδη ζευγαρώσει και το ερωτικό τους κάλεσμα ακούγεται ακόμα παντού.

2. Στην Καρπασία οι ασφόδελοι λέγονται "μουσκούνια".

3. Οι αρχαίοι φύτευαν αυτά τα λουλούδια δίπλα σε τάφους, σαν είδος προσφοράς στους νεκρούς. Πίστευαν ότι αποτελούσαν τροφή των νεκρών. Το όνομα ασφόδελος έχει ελληνική ρίζα και σημαίνει σκήπτρο. Ο Όμηρος μνημονεύει έναν αγρό με ασφοδέλους δύο φορές κατά την διάρκεια της επίσκεψης του Οδυσσέα στον κάτω κόσμο και ξανά όταν οι ψυχές των επίδοξων μνηστήρων οδηγήθηκαν από τον Ερμή στον κάτω κόσμο.]


5 Μαρ 2020

ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΝΟΙΑ

ΟΜΟΡΦΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΝΟΙΑ
Χθες το βράδυ χαιρέτισα τους φίλους μου στο facebook με το πιο κάτω κείμενο:

Καλό βράδυ σε όλους τους φίλους... αν μπορεί κανένας να κοιμηθεί... όχι, βέβαια, λόγω της ομορφιάς που μας κατακλύζει αυτή την εποχή, αλλά λόγω της παράνοιας κάποιων, που δυστυχώς κυβερνούν τον κόσμο... αλλά τι μπορεί κανένας να περιμένει από εκείνους που έχουν αιματοκυλήσει τον πλανήτη δύο φορές αφήνοντας εκατομμύρια νεκρούς; Ναι, μιλώ για τους σιχαμερούς αλαμάνους, που δίνουν τεράστιο ναυτικό εξοπλισμό στον παρανοϊκό σχιζοφρενή γείτονα, για να προστατέψει, δήθεν, το Αιγαίον από τους διακινητές μεταναστών, τη στιγμή που έχει αποδειχθεί ότι ο ίδιος είναι ο διακινητής! Αν η Ευρώπη δεν αντιδράσει δυναμικά σε τούτη την παράνοια, σε τι αναμένουμε να αντιδράσει.

[Η φωτογραφία είναι σημερινή στον δρόμο για τον Μαχαιρά, κοντά στους Καπέδες]


1 Μαρ 2020

Ο ΦΥΣΟΡΡόΟΣ στο νέο τεύχος του FRACTAL


Ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΗΣ
για τον 
ΦΥΣΟΡΡόΟ
[FRACTAL, 29 Φεβρουαρίου 2020]

Ένα εξαιρετικό βιβλίο μας παραδίδει ο έμπειρος διηγηματογράφος Νίκος Νικολάου – Χατζημιχαήλ. Μια συλλογή διηγημάτων που διαβάζεται αργά, καθώς κάθε διήγημα έχει τη δική του ατμόσφαιρα και τη δική του προσωπικότητα. Θεματικά, το βιβλίο χωρίζεται σε δύο ενότητες. Η μία αφορά στην τουρκική εισβολή στην Κύπρο το 1974, έναν σκληρό πόλεμο που οι αλήθειες του ακόμα βγαίνουν στην επιφάνεια. Η δεύτερη περιλαμβάνει ποικίλα θέματα, αναμνήσεις του συγγραφέα από την παιδική ηλικία, στιγμές καθημερινότητας, διηγήσεις, ιστορίες. Το εντυπωσιακό με τα διηγήματα του Φυρορρόου είναι ότι, παρ’ ότι είναι γραμμένα  με μια προκλητικά απλή γλώσσα, με ευθύγραμμη διατύπωση, κρύβουν εντυπωσιακό βάθος, συναίσθημα κι εμπειρία ζωής. Πολύ συχνά η ουσία του ιστορήματος, το νήμα που το συνδέει με τον ψυχισμό του αναγνώστη, ενεργοποιείται με μια τελευταία φράση, με μια λεπτομέρεια, με μια πρόταση. Ως παράδειγμα μπορεί να αναφερθεί το διήγημα όπου οι αναμνήσεις του συγγραφέα σκιαγραφούν το πορτραίτο ενός παιδιού το οποίο πιάνει πουλιά με ξόβεργες και τα σκοτώνει. Ενώ σχεδόν ολόκληρο μπορεί να εκληφθεί ως μια σκληρή ρεαλιστική απεικόνιση της ζωής του χωριού, με την τελευταία φράση «…έμαθα ότι τα πουλιά δεν κελαηδούν. Κλαίνε», αποκτάει μια οικουμενική διάσταση που αφορά σε όλα τα ζώα και στις πρακτικές κακοποίησης. Στα διηγήματα της πρώτης ενότητας, όπου η συναισθηματική – ιδεολογική φόρτιση του συγγραφέα θα μπορούσε να εμπλακεί με την αφήγηση εις βάρος της δεύτερης, διαπιστώνουμε, σχεδόν στο σύνολο των διηγημάτων, μια εντυπωσιακή αποστασιοποίηση και μια χρήση έμμεσων συμβολικών αντικειμένων που τελικά οδηγούν σε μια ίσως στρατευμένη αλλά καλλιτεχνική με όλη τη σημασία της λέξης διηγηματογραφία. Έτσι ο συγγραφέας αντί να μας περιγράψει τον πανικό της αποχώρησης, την τραγικότητα της έρημης πόλης, τα δεινά του πολέμου, γράφει απλώς για έναν παπαγάλο που περιφέρεται μόνος ξεχασμένος στην έρημη Αμμόχωστο. Αντί να μας μιλήσει για τον θυμό και την ανημποριά του άμαχου πληθυσμού, αφηγείται την ιστορία ενός «μάγου» που προσπαθεί με μαγικά κόλπα να εξαφανίσει την Τούρκικη σημαία. Μια συλλογή εξαιρετική που αξίζει να διαβαστεί.

ΕΔΩ



27 Φεβ 2020

Ο ΦΥΣΟΡΡόΟΣ στο FRACTALART






Απόστολος Θηβαίος 
fractalart.gr, 27 Φεβρουαρίου 2020

Νίκου Νικολάου-Χατζημιχαήλ 
«Φυσορρόος», εκδ. Βακχικόν

Είναι όμορφες ζωγραφιές οι λέξεις. Σχήμα των χειλιών, χειρονομίες της ψυχής προορισμένες να φθάσουν και να αγγίξουν. Μονάχα έτσι θα μπορούσε κανείς να ερμηνεύσει τα απόφωνα του τίτλου που κοσμείται έξοχα από μια ολάνθιστη γιρλάντα το πολύχρωμο, λαογραφικό αέτωμα του Νίκου Νικολάου – Χατζημιχαήλ. Τα βιβλία για να αναμετρηθούν με την εποχή τους, θα πρέπει να επικαλούνται είτε καινούριες και εύχρηστες φόρμες ή στοιχεία εικαστικής αξίας που να τα κατοχυρώνουν τόσο ως αντικείμενο όσο και ως ουσία.

Ο συγγραφέας της συλλογής διηγημάτων που προτείνεται από τις εκδόσεις Βακχικόν με τίτλο Φυσορρόος αφήνει τα ίχνη του να τα παρασύρει ο άνεμος, ξορκίζοντας τον σπαραγμό και την αθωότητα.  Σαν δυο ακρότατα όρια που περιέχουν όλες τις ανθρώπινες στιγμές. Σαν να νιώθουμε τον άνεμο μέσα από τις σελίδες του βιβλίου να σαρώνει πόλεις και δωμάτια περίκλειστα, να αναπαράγει την ηχώ από νωπούς, αναγκαίους αποχαιρετισμούς. Κάθε φυγή είναι θάνατος. Τέλος οριστικό του τόπου, της αγαπημένης γωνιάς, του τρυφερού αγγίγματος, του θολού προσώπου. Στις ατμόσφαιρες του Ν.Ν. Χατζημιχαήλ λάμνει το προσωπικό βίωμα, η τρυφερότητα μιας αρχαίας μνήμης που μοιάζει απόψε με λέμβο σωστική. Υπάρχει μια γλώσσα στον Φυσορρόο μια μυστική διάλεκτος, υπάρχουν κλειδιά που ανοίγουν πόρτες και παράθυρα στους ίσκιους. Ώσπου να ευφρανθεί η μνήμη και να ζωντανέψει ο άρρητος δεσμός.

Στην μονοσέλιδη, ερμηνευτική παραπομπή όρων της ντοπιολαλιάς που χρησιμοποιεί, ο συγγραφέας δεν αποκαλύπτει το εργαστήριό του. Φωτίζει τα μέσα του τα πιο προσωπικά, εκθέτει τα εργαλεία της ψυχής του, παλιά τιμαλφή που όσο περνούν τα χρόνια προσαυξάνουν την αξία τους, μικρές γεννήτριες μιας λειτουργίας που καλείται ψυχική. Ονόματα λέξεων και λέξεις μαγικές βγαλμένες από την μήτρα καπνισμένων εικόνων, φωσάκια παραμυθιών που φωτίζουν παλιούς δεσμούς, ζώα και πράγματα ενός άλλου κόσμου, αντικείμενα μιας ιστορίας λαϊκής που γίνεται κάποτε μυθολογία και έτσι υπάρχει. Σαν στίχοι των περιβολιών, αιώνια νέοι.

Ποια είναι η Χατζηροδού, τι χρώμα ταιριάζει σε μια μοτοσικλέτα, πόσες λαβές στηρίζουν έναν κρατήρα, ποια να είναι η τεχνοτροπία μιας βενετσιάνικης πύλης; Ποια μυστική διεργασία καθιστά δυνατό το αφάνταστο, εκείνο που με την άλλη του αξία κεντρίζει τις ζωές μας; Ο συγγραφέας της συλλογής Φυσορροός που φθάνει απόψε με το ανοιξιάτικο εξώφυλλό του εδώ σε αυτό το πεντάγραμμο, κινείται ανάμεσα στην αθωότητα και τον χαμό. Η μνήμη του είναι ένας άλλος Άμλετ, ο Ν. Ν. Χ. Καταβάλλει κάθε προσπάθεια για να του δώσει ξανά την χαμένη σάρκα, την σβησμένη λαλιά του. Πόζες σκληρές και σύντομες παραβολές γεννημένες από το προσωπικό, το βαθύ και άσβηστο χάδι του χρόνου. Λέξεις, ιδέες και σκηνές κατεχόμενες, πλημμυρίζουν τις σελίδες της συλλογής, δίχως να χάνουν το μέτρο μιας αγίας επαρχίας, εξαίσια ζωγραφισμένης από τον ποιητή και όχι τον συγγραφέα. Μες στα κλειστά συρτάρια ο δημιουργός αναδεύει στάχτες και παλιά εγχειρίδια. Ήχοι από πολύβουα ροδάνια και το αργό, μεταφυσικό πέρασμα του καιρού που αθροίζεται στις ρυτίδες των ματιών μας προικίζουν με όσα χρειάζονται τις πολαρόιντ του Νίκου Νικολάου – Χατζημιχαήλ. Και εκείνες φυλλορροούν ως τις καρδιές μας, γίνονται τραγούδια, μεγεθύνονται. Μας αφορούν, εκπληρώνοντας το άλλο, σπουδαίο στοίχημα της ποίησης που δεν είναι διάφορο από την επικοινωνία και την ψυχική συναλλαγή.


ΕΔΩ
▼ 
fractal art


ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΘΗΒΑΙΟΣ



25 Φεβ 2020

Ο ΦΥΣΟΡΡόΟΣ στο PHILENEWS



Ευχαριστώ τον κ. Γιώργο Σαββινίδη [Yiorgos Savvinidis] για τη σημερινή ανάρτησή του στο Philenews, τον διαδικτυακό "Φιλελεύθερο". Είναι μια κριτική ματιά του Ζήνωνα Ζαννέτου, για τον "ΦΥΣΟΡΡόΟ", το τελευταίο μου βιβλίο.

 ΕΔΩ




 



20 Φεβ 2020

Ο ΦΥΣΟΡΡΟΟΣ ΣΤΟ ΙΣΤΟΛΟΓΙΟ "ΕΝ ΒΙΒΛΙΩ"



ΦΥΣΟΡΡόΟΣ
Νίκος Νικολάου-Χατζημιχαήλ, Εκδόσεις Βακχικόν
του
Αλέξανδρου Δαμουλιάνου

Η ζωή συνεχίζεται, ο κόσμος χαίρεται όπως σήμερα κι εγώ να γυρνάω στο παρελθόν, να χτυπάω το πόδι κάτω και να νομίζω ότι η γη υποχωρεί, οι θαμπές εικόνες ξεκαθαρίζουν, αλλά τώρα κάνω πως δεν καταλαβαίνω, δεν με ενδιαφέρει γιατί…». Όταν το, πριν γενεί ο κόσμος και οι διάδοχες έννοιές του, χαοτικής μα και αρμονικής καταγωγής ερώτημα, αν η ροή των πάντων και του τίποτα πηγαίνει όπου της υπαγορεύει ο άσωτος εαυτός της, ο φόβος της, δηλαδή, να γίνει κατανοητή, σε αυτοεξευτελιστικό βαθμό, από τη θνητότητα, ή ακολουθεί κάθε ανιδιοτελές λάθος της μοίρας, απαντάται από τη Λογοτεχνία, Πένες σαν του κύριου Νίκου Νικολάου-Χατζημιχαήλ αποκτούν δικαιωματικά ηγετική σημασία στη φιλοσοφική επανάσταση ζωής και θανάτου, απέναντι στις ρηχόμυαλες εκδοχές τους.

«Ένα κομπολόι καμωμένο από κουκούτσια ελιάς». Στα τριάντα έξι, Τσεχωφικής λεκτικής δυναμικής, διηγήματα της συλλογής «ΦΥΣΟΡΡόΟς», από τις Εκδόσεις Βακχικόν, το «ακροφανές» σημείο, όπου όλες οι ευαισθησίες και οι σκληρότητές του «Έζησα» συμφιλιώνονται ειλικρινώς προτού ανταλλάξουν μεταξύ τους φύσεις, αιωρείται στα επουράνια πελάγη του μοναδικού τρόμου του Θεού, ενός «γιατί», που Του απορροφά την εξουσία της δημιουργίας ανθρώπων-κόσμων, παραδείσων-κολάσεων, έως να βρει μια γη ξένη και να ενσωματωθεί σ’ αυτήν.

«Σε κάποια στιγμή σηκώνεται. Με μικρά βήματα προχωρεί προς το θαμπό πλαστικό παράθυρο». Το κόκκινο είναι η απάντηση του δαίμονα στο παρελθόν του και το θαύμα που δεν προσμένει τον εαυτό του. Ένας μαραθωνοδρόμος χρόνος, ο οποίος πασχίζει να προλάβει την κύρια αντανάκλασή του στον δρόμο προς, κάθε φορά, τον επόμενο αιώνα. Γλώσσα, μαστίγιο της έγνοιας, που αναθρέφει τόσες και τόσες λαλιές.

«Αυτή κοιτάζει για λίγο ακόμα κι ύστερα στρέφεται για να επιστρέψει στη θέση της». Μια μεγαλειώδη γιορτή αποτελεί το εν λόγω ανάγνωσμα, όπου η Γραφή βαπτίζεται και πάλι «χώμα» δικό μας, που το πατούμε και πεθαίνουμε για χάρη του. Συγχαρητήρια και καλοτάξιδο κύριε Νίκο Νικολάου-Χατζημιχαήλ.


ΠΕΡΙΛΗΨΗ

Τα καλύτερα διηγήματα του συγγραφέα, από τα πιο συγκλονιστικά που έχουν γραφτεί για τη δεύτερη μεγάλη συμφορά που έπληξε τον ελληνισμό, δηλαδή την τουρκική εισβολή στην Κύπρο. Ένα αντιπολεμικό παραλήρημα ενός βαριά τραυματισμένου του ’74. Η μάνα του αγνοούμενου που χάνει τα λογικά της και "γυρίζει" στο χωριό της με έναν συγκλονιστικό τρόπο, και σε άλλο ο ορισμός της εσχάτης προδοσίας, μέσα από τα κλειδιά ενός σταυρόλεξου. Ένας γέρο-γητευτής προσπαθεί με γητειές να σβήσει την τούρκικη σημαία στον Πενταδάκτυλο. Ένα σπαρακτικό διήγημα για τις 37 ημέρες που πέρασε ο πατέρας του συγγραφέα στην κόλαση των βασανιστηρίων του Αττίλα. Η περιγραφή της Αμμοχώστου, της πόλης φάντασμα, μέσα από τα μάτια ενός παπαγάλου ο οποίος "ξεχάστηκε" εκεί, ενώ οι κάτοικοι την εγκατέλειψαν για να σωθούν. Τέλος, άλλα διηγήματα της αθωότητας, τρυφερά, αληθινά, έξυπνα, ακόμα και μαθηματικά αποφορτίζουν εντελώς το κλίμα της πρώτης ενότητας.

Φυσορρόος: λέξη συνθηματική, που λέγεται από γητευτή για εκδίωξη κάποιου κακού (από το φυσώ+ρέω).


Αλέξανδρος Δαμουλιάνος, School of Philosophy, BA in Literature at National and Capodistrian University of Athens